canada goose outlet parajumpers moncler jakke canada goose jakke canada goose jakke woolrich jakke canada goose jakke dame parajumpers jakke moncler mujer barbour mujer belstaff roadmaster canada goose madrid barbour outlet timberland madrid botas ugg canada goose outlet moncler hombre moncler rebajas

NAMAZ KILMA ŞEKLİ - (Sırru'l-Esrar 2.cilt)

NAMAZ KILMA ŞEKLİ

 

Namaz kılacak olan bir kimse niyet edip ellerini kaldırarak başparmaklarının ucunu kulak memesi denilen kulaklarının yumuşaklarına dokundurup Allahu Ekber diyerek iftitah tekbiri getirir.

Hazreti imamı Ali kerremallahu vechehu ve radıyallahu anhu efendimizin rivayet ettiği hadisi şerifte Rasulullah sallallahu aleyhi vesellem efendimiz şöyle buyuruyor:

مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُ

“namazın anahtarı temizliktir. Namazdan başka sair işleri haram eden iftitah tekbiridir. Namazdan başka işleri helal eden selamdır”[1] buyuruyor.

Vail ibni Hucr radıyallahu anhudan yapılan rivayette:

‏ ‏ ‏إِذَا افْتَتَحَ الصَّلاَةَ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتّٰى تَكَادَ إِبْهَامَاهُ ‏‏تُحَاذ۪ي شَحْمَةَ أُذْنَيْهِ ‏

“Rasulullah sallallahu aleyhi vesellem iftitah tekbirinde (namaza başlarken) başparmaklarını kulak memesi hizasına kadar ellerini kaldırırdı”[2] deyi buyurduğu rivayet olunmuştur.

Ellerini kaldırdığında parmaklarını haddinden fazla çok açmayarak aynı zamanda sıkıca birleştirmeyerek hali üzere parmaklar arasını az açık tutar.[3]

Ebu Hureyre radıyallahu anhudan rivayet olunan hadisi şerif:

كَانَ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَبَّرَ لِلصَّلٰاةِ نَشَرَ أَصَابِعَهُ  

“Rasulullah sallallahu aleyhi vesellem namaz için tekbir aldığında parmaklarının arasını sıkıca birleştirmeyip hali üzere açardı”[4] deyi buyuruyor.

Ellerini kaldırdığında avuç içleri ya kıbleye yönelik bulunmalıdır, ya da avuç içleri birbirine, yanaklara bakacak şekilde olur diye rivayet olunmuştur.[5]

 Bu anlatılanlar erkekler hakkındadır. İftitah tekbirinde erkeklerin ellerini başparmakları kulak memesine gelecek şekilde kaldırmaları sünnettir.

Kadınların ise tesettür gereği ellerini parmak uçları omuzlarının hizasına gelecek şekilde göğüsleri hizasına kaldırır.[6]

Buna dair yine Vail ibni Hucr radıyallahu anhudan rivayet olunan hadisi şerifte Rasulullah sallallahu aleyhi vesellem efendimiz:

يَا اِبْنِ حُجْرٍ إِذَا صَلَّيْتَ فَاجْعَلْ يَدَيْكَ حِذٰٓاءَ أُذْنَيْكَ وَالْمَرْأَةُ تَجْعَلُ يَدَيْهَا حِذٰٓاءَ ثَدْيَيْهَا  

“ya ibni Hucr, namaz kılacağın zamanda ellerini kulaklarının hizasına getir kadınlar ise parmak uçları omuzlarına ulaşacak şekilde göğüs hizasına getirirler”[7] deyi buyuruyor. 

Namaz kılan kimse tekbirden sonra sağ elini sol eli üzerine koyup ve sağ elinin baş ve serçe parmağıyla sol elinin bileğinden tutup erkeklerin göbeği altına kadınların ise sağ elleri sol elleri üzerinde göğsü üzerine koymaları sünnettir. Kadınların bu şekilde yapmaları tesettüre uygun olduğu içindir diye rivayet olunmuştur.[8]

İbni Abbas radıyallahu anhu hazretlerine kadının namazı nasıl olmalı diye sorulduğunda cevap olarak:

تَجْتَمِعُ وَتَحْتَفِزُ

“derli toplu”[9] yani tesettüre en uygun şekilde olmalı demektir.  

Hazreti İmamı Ali kerremallahu vechehu efendimiz:

مِنَ السُّنَّةِ فِي الصَّلَاةِ وَضَعَ الْكَفِّ عَلَى الْكَفِّ تَحْتَ السُّرَّةِ

“namazda sağ avuç sol avucun üzerinde olarak göbek altına koymak sünnettendir”[10] deyi buyuruyor.

Elleri bağladıktan sonra sübhaneke okunması sünnettir. Buna dair hazreti Aişe-i sıddıka validemiz:

كَانَ رسولُ اللّٰهِ صَلَّى اللّٰه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا افْتَتَحَ الصَّلٰاةَ قالَ سُبْحَانَكَ اللّٰهُمَّ وَبِحَمْدِكَ وَتَبَارَكَ اسْمُكَ وَتَعَالٰى جَدُّكَ وَلٰٓا إِلٰهَ غَيْرُكَ

“Rasulullah sallallahu aleyhi vesellem namaza başlayınca şunu okurdu: “subhaneke Allahümme ve bi hamdike ve teberakesmüke ve Teâlâ ceddüke ve la ilahe ğayruke”[11] deyi buyurmuştur.

Bunun manası şöyledir: Allahım sen her türlü eksik noksan sıfatlardan münezzehsin sana hamdederim ismin mübarek azametin yücedir. Senden başka ilah yoktur demektir.

Subhanekeden sonra euzübillahimineşşeytanirraciym der, bu sünnettir. Ondan sonra fatihadan evvel bismillahirrahmanirrahıym der buda sünnettir. Besmele her rekâtta sadece Fatiha’dan önce okunur. Besmeleden sonra Fatiha suresini okur ki bu vacibtir. Fatiha’dan sonra âmin der bu sünnettir.

Namaz kılan kimse Fatiha’dan sonra farz namazların önceki ilk iki rekâtlarında vitir namazı ve sünnet-nafilelerin her rekâtında bir sure veyahut bir kısa sure miktarı ayet okunması vacibtir.

Kırattan sonra Allahu ekber deyip rükûa varılır. Rükû halinde erkeklerin parmakları açık olacak şekilde dizlerini kavraması ve dizlerini dik tutması sünnettir ki bu halde sırtları da düz olur.

Kadınlar parmaklarını açık tutmazlar ve dizlerini kavramazlar ellerini dizlerinin üzerine koyarlar. Kollarını koltuklarından ayırmaz. Dizlerini de birbirinden ayırmazlar ve dizlerini hafif bükük bulundururlar sırtları hafif yukarı doğru meyilli olur çünkü kadınların bu şekil üzere rükû etmeleri tesettüre uygun olduğundandır.[12]

Daha öncede geçtiği gibi ibni Abbas radıyallahu anhu hazretlerine kadının namazı nasıl olmalı diye sorulduğunda cevap olarak:

تَجْتَمِعُ وَتَحْتَفِزُ

“derli toplu”[13] yani tesettüre en uygun şekilde olmalı demektir.  

Rükûda üç kere سُبْحٰانَ رَبِّيَ الْعَظ۪يم “Subhane Rabbiye’l-Azıym” denilmesi sünnettir. Tek başına namaz kılan kimse daha çok tesbihte bulunabilir. İmam olan kimsenin cemaate usanıklık vermemek için sünnet olan üç kere den fazla yapmaması lazımdır.[14]

Rükûdan kalkarken سَمِعَ اللّٰهُ لِمَنْ حَمِدَهْ “semiAllahu limen hamideh” arkasından رَبَّنَا لَكَ الْحَمْد “Rabbena leke’l-Hamd” denilir. Eğer cemaatle kılınıyorsa imam سَمِعَ اللّٰهُ لِمَنْ حَمِدَهْ “semiAllahu limen hamideh” cemaat رَبَّنَا لَكَ الْحَمْد “Rabbena leke’l-Hamd” der.

Rükûdan doğrulup azasının hareketi sakin olacak kadar eğleştikten sonra Allahu ekber deyip secde eder.

Secdeye inerken özrü yoksa evvela dizlerini yere koyup sonra ellerini sonra iki eli arasına yüzünü alnı ve burnu yere gelecek şekilde kor. Secdede başını koyduğu zaman katılığını anlayacak derece yerleştirerek alnını koymak farz, burnunu koymak vaciptir.

Secde ederken özrü yok ise kollarını yere döşemeyip karnını uyluklarından ayrı tutar. Bu erkeklere mahsustur.

Kadınlar ise toplanıp büzülür kollarını yere döşeyip karnını uyluklarına birleştirir.[15] Bu konuda hazreti imamı Ali kerremallahu vechehu efendimiz:

إِذَا سَجَدَتِ الْمَرْأَةُ فَالْتَحْتَفِزْ وَلْتَضُمَّ فَخِذَيْهَا

“kadın secde ettiği zaman yere kapansın uyluklarını toplasın vücuduna yapıştırsın”[16]  buyuruyorlar.

Namaz kılan kimse mutlaka secde ettiği yerin sertliğini hissetmelidir. Bu sertliğin hissedilmesine mani olacak pamuk ve benzeri bir şey üzerine secde edilemez. Bunlar sık ve sert olup hacimleri anlaşılırsa secde caiz olur. Fakat bunların içinde yüz kaybolup hacimleri anlaşılmazsa ve böyle bir şeyin üzerinde yüz aşağıya tam yerleşerek karar bulacak olmazsa secde caiz olmaz.[17]

Namaz kılan kimsenin secde de üç sefer سُبْحَانَ رَبِيَ الْأَعْلٰى  “subhane Rabbiye’l-Âlâ demesi sünnettir. Rükû tesbihlerinde olduğu gibi secde de tek başına namaz kılan kimse daha çok tesbihte bulunabilir. İmam olan kimsenin cemaate usanıklık vermemek için sünnet olan üç kere den fazla yapmaması lazımdır.[18]  

Namaz kılan başını birinci secdeden Allahu ekber diyerek kaldırır, ellerini uylukları üzerine kor, azalar sakin olacak kadar oturur bir rivayette bir kere subhanallah diyecek kadar oturur yine Allahu ekber deyip ikinci secdeye varır. Yine üç sefer سُبْحَانَ رَبِيَ الْأَعْلٰى “subhane Rabbiye’l-Âlâ denilir. Bu şekilde bir rekât bitmiş olur.

İkinci secdeden sonra Allahu Ekber deyip ikinci rekâta kıyama ayağa kalkılır. Subhaneke ve euzü okunmadan besmele ile Fatiha ve bir zammı sure okunur birinci rekâtta yapıldığı gibi rükû ve secdelerden sonra oturulur. Eğer iki rekâtlı bir namaz kılınıyorsa tahıyyat, salli barik dualarını okur. Salli barik dualarından sonra dilerse Rabbena Atina, Rabbenağfirli gibi duaları okuyabilir. Daha sonra önce sağ tarafına sonra sol tarafına اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰه “esselamualeyküm ve rahmetullah” diyerek selam verilir.

Üç veya dört rekâtlı bir namaz kılınıyorsa farz ve müekked sünnetlerden öğlenin ilk sünneti ve vitir namazında tahıyyattan sonra Allahu ekber diyerek üçüncü rekâta kalkılır. Farz namazlarda üçüncü ve dördüncü rekâtlarda besmeleden sonra sadece Fatiha okunur zammı sure okunmaz. Eğer yanılarak okursa sehiv secdesi gerekmez. Bu konu yeri geldiğinde daha geniş anlatılacak inşaallahu Teâlâ.

Müekked sünnet olan öğlenin dört rekâtlı ilk sünneti kılınıyorsa üçüncü rekâtta besmele ve Fatiha’dan sonra zammı sure okunur.  

Sünneti gayri müekked denilen ikindi ve yatsı namazlarının ilk sünnetlerinde, duha-kuşluk namazı ve sair dört rekât kılınan nafilelerde tahıyyattan sonra salli, barik dualarından sonra üçüncü rekâta kalkılır. Üçüncü rekâtta subhaneke ve euzüyü okuyarak başlar.[19]

 


[1] İmamı Tirmizi, Sünen c.1.s.9/3 (Beyrut). İmamı Darimi, Sünen c.1.s.186/687 (Beyrut). İbni Mace, Sünen c.1.s.101/276 (Beyrut). İmamı Ahmed ibni Hanbel, Müsned c.1.s.123/1006 (Mısır).

[2] İmamı Nesai, Sünenü’l-Kübra c.1.s.308/956 (Beyrut). İmamı Sarahsi, el-Mebsut c.1.11 (Beyrut). Ebu Davud, Sünen c.1.s.197/737. 

[3] Halebî Sağir Tercümesi s.192 (Osmanlıca baskı). Merakı’l-Felah s.94 (Beyrut).

[4] İmamı Tirmizi, Sünen c.2.s.5/239 (Beyrut). Merakı’l-Felah s.94 (Beyrut).

[5] Halebî Sağir Tercümesi s.192 (Osmanlıca baskı).

[6] Merakı’l-Felah s.94 (Beyrut). Şerhu Fethu’l-Kadir c.1.s.287 (Beyrut). Zeylai, Tebyinü’l-Hakaik c.1.s.296. Halebî Sağir Tercümesi s.192 (Osmanlıca baskı). 

[7] Tabarani, el-Mu’cemü’l-Kebir c.22.s.19/28 (Musul). Heysemi, Mecmau’z-Zevaid c.2.s.103 (Kahire). İlâü’s-Sünne c.2.s.181–182 (Pakistan). 

[8] Merakı’l-Felah s.95 (Beyrut). Bahru’r-Raik c.1.s.320.

[9] İbni ebu Şeybe, Musannef c.2.s.114/2798 (Kahire).

[10] İmamı Ahmed ibni Hanbel, Müsned c.1.s.110/875 (Mısır). Zeylai, Nasbu’r-Raye c.1.s.313 (Mısır). Darakutni, Sünen c.1.s.286/9–10 (Beyrut).

[11] İmamı Tirmizi, Sünen c.2.s.11/243 (Beyrut).

[12] Halebî Sağir Tercümesi s.201 (Osmanlıca baskı).

[13] İbni ebu Şeybe, Musannef c.2.s.114/2798 (Kahire).

[14] İmamı Sarahsi, el-Mebsut c.1.s.22. (Beyrut). Halebî Sağir Tercümesi s.201–202 (Osmanlıca baskı). 

[15] Halebî Sağir Tercümesi s.203 (Osmanlıca baskı).

[16] İmamı Sarahsi c.1.s.23 (Beyrut). İbni ebu Şeybe, Musannef c.2.s.114/2792 (Kahire).

[17] Halebî Sağir Tercümesi s.182–183 (Osmanlıca baskı).

[18] İmamı Sarahsi, el-Mebsut c.1.s.22. (Beyrut). Halebî Sağir Tercümesi s.201–202 (Osmanlıca baskı). 

[19] Halebî Sağir Tercümesi s.206.

<<< Önceki Kayıt - Sonraki Kayıt >>>