canada goose outlet parajumpers moncler jakke canada goose jakke canada goose jakke woolrich jakke canada goose jakke dame parajumpers jakke moncler mujer barbour mujer belstaff roadmaster canada goose madrid barbour outlet timberland madrid botas ugg canada goose outlet moncler hombre moncler rebajas

Alış Verişin Çeşitleri - (Sırru'l-Esrar 2.cilt)

Alış Verişin Çeşitleri

 

Müsaveme; Bir malı, maliyetini söylemeksizin az çok istenilen bir bedel karşılı­ğında satmaktır. Böyle bir satış da caizdir. Hatta yalan söylemiş olmak ve sermayenin tayininde hataya düşmüş olmak tehlikesinden kurtulmak için bu tür satış iyidir demişler.

Ancak satıcı alıcıyı aldatırsa, onun piyasayı bilmemesinden faydalanarak o malın başka bir yerde buluna­mayacağını ve malın çok kıymetli olduğunu söyleyerek aldatırsa ve böylece o malı Gabn-i Fahiş (aşırı aldanma) ile satarsa bu yaptığı iş helal olmaz. Satıcı Allah katında sorumlu olur. Alıcı da, böyle bir aldatmadan dolayı o malı geri verebilir.

Sevgili Peygamberimiz sallallahu aleyhi vesellem hazretleri hadisi şerifte:

اَلتَّاجِرُ الْأَم۪ينُ مَعَ النَّبِيّ۪ينَ وَالصِّدّ۪يق۪ينَ وَالشُّهَدٰٓاءِ وَالصَّالِح۪ينَ

“emin, her yönüyle güvenilen dürüst doğru olan tüccar, kıyamet gününde Peygamberler ile sıddıklar ile şehidler ve Salihler ile beraber bulunur”[1] deyi buyuruyor. Anlayanlar için ne büyük devlet, ne büyük saadettir.

Dünyanın geçici metaına demah edip nefsinin hevasına, şeytanın ığvasına uyarak ticaretine hile katıp, insanları aldatarak Rasulullah sallallahu aleyhi vesellem efendimizin müjdelediği bu devletten, bu saadetten mahrum olan kimseler ne kadar hayıflansalar azdır.

Rabb’ım gönlümüzü, gözümüzü dok etsin, ticaretimizde Rabbımızın memnun olduğu hal üzere sevgili Peygamberimizin bu müjdesine nail olanlardan eylesin, âmin.

Tevliye; aldığı pahaya, kaça mal oldu ise artırıp eksiltmeksizin o pahaya satmaktır. Bir satıcı, bazen elindeki malını hiç kar gözetmeksizin aldığı fiyata satar, bu kendi hakkıdır, caizdir. Ama burada maliyet fiyatını doğru söyle­mesi gerekir. Satıcı yalan katarsa karşısındakini yalanla aldattığından Allah katında sorumlu olur. Yalan meydana çıktığında alıcı da dilerse alış muamelesini bozdurur, dilerse fazla bedeli geri alır.

Vadıa; noksanına satmaktır, buda caizdir. Burada alıcıya düşen ahlaki bir görev vardır. Eğer malını böyle noksan fiyatla satmakta olan kimse fakirse, onun zararına meydan vermemeli, o malı değeri ile satın almalıdır. Bu bir yardım ve sadaka yerine geçer.

Murabaha; kar ile satmaktır. Sermayenin ve masrafların hepsini tam olarak tayin eden bir tüccar, elindeki malı az çok bir karla satabilir, bu caizdir. Ama alıcının o mala olan ihtiyacından faydalanmaya kalkışmamalı, insafı elden bırakmamalıdır. Aksi halde, böyle bir mua­mele kerahetten ve sorumluluktan kurtulmaz.

Bire aldığı malı bir buçuğa, ona aldığı bir malı on beşe satabilir. Bu karın üzerine masraflarını da ekleyebilir. Daha bundan ileri tamah edip çoğa gidilmezse iyi olur.

İmamı ebu Yusuf rahmetullahi aleyh ile imamı Muhammed rahmetullahi aleyhin kavillerinde:

وَمَنْ شَرٰى شَيْئًا بِعَشْرَةٍ فَبَاعَهُ بِخَمْسَةِ عَشَرَةَ ثُمَّ شَرَاهُ ثَانِيًا بِعَشَرَةِ يُرَابِحُ عَلَى الثَّمَنِ الْاَخ۪يرِ     

Bir kimse bir şeyi on dirheme alsa on beşe satsa tekrar on beşe sattığını geri on dirheme alsa yine geri satacak olsa son aldığı miktar üzerinden murabaha ile satabilir.

Biri bir buçuğa satmak, geri bir buçukluğu bire almak, yirmi liralık malı otuza satmak, otuz liraya sattığı malı yirmiye almak caiz ve helal olduğu anlaşıldı.

 


[1] Hâkim, el-Müstedrek c.2.s.7/2142 (Beyrut). Tirmizi, Sünen c.3.s.515/1209 (Beyrut). Darimi, Sünen c.2.s.322/2539 (Beyrut). Deylemi, el-Firdevsü bi Me’sûri’l-Hıtab c.2.s.78/2445 (Beyrut).

<<< Önceki Kayıt - Sonraki Kayıt >>>