canada goose outlet parajumpers moncler jakke canada goose jakke canada goose jakke woolrich jakke canada goose jakke dame parajumpers jakke moncler mujer barbour mujer belstaff roadmaster canada goose madrid barbour outlet timberland madrid botas ugg canada goose outlet moncler hombre moncler rebajas

Namazın Sünnetleri - (Zuhurâtı Izhârı'l-Vakf-ı Güneş 2.cilt)

Namazın Sünnetleri

 

1. Beş vakit namaz ve Cuma namazında ezan okumak ve kamet getirmek.

2. İftitah Tekbirinde ve bayram namazlarının altı zaid (fazla) ve vitir namazının kunut tekbirinde erkekler, elleri­ni kulaklarının yumu-şağına değecek kadar kaldırmak. (Kadınlar ise ellerini omuz­larına kadar kaldırmak) sünnettir.

3. Kıyamda el bağlamak. (Yani, erkekler, ayakta iken sağ elini sol elinin üstünde olmak üzere göbeğinin altında tutmak üzere sağ ellerini sol elin üzerine koyup sağ ellerin baş ve serçe parmağı ile sol bileği kavramaları ve sağ elin diğer üç parmağını sol kol üzerine uzat-maları ve kadınlar ise sağ ellerini sol ellerinin üzerine koyup göğ-sünün üstünde tutmak.)

4. Her namazın ilk başlangıcında "Sübhaneke" oku­mak.

5. Fatihadan evvel "Euzü Besmele" çekmek.

6. Fatihadan sonra yavaşça amin demek.

7. Kıyamda (ayakta) ayakların arasını dört parmak kadar açık tutmak. (Kadınlar dört parmak açmaz.)

8. Ruku'dan kalkarken "Semi allahü limen hamideh" ve "Rabbe-na lekel'hamd" demek. Secdeden kalkıp yine secdeye varırken "Alla-hü Ekber" demek.

9. Ruku'da üç kere "Sübhane Rabbiyel'azıym", sec­dede üç kere "Sübhane rabbiyel'a’la" demek.

10. Farz ve vitir, namazlarında ve sünneti müekke olan sabahın sünneti öğlenin ilk ve son sünneti ve akşamın sünneti ve yatsının son sünnetlerinde son ettehiyyatta (oturuşlarında ve ikindi ve yatsının ilk sünnetlerinin ve bütün nafile namazların birinci ve ikinci oturuşlarında "Ettehiyyatüden "sonra" Allahümmesallileri" okumak.

11. Kade’de (ettahiyyati oturuşlarında) erkeklerin sol ayaklarını yatı­rarak ve sağ ayaklarını dikerek oturmaları, kadınların ise, sağ ve sol ayaklarını sağ tarafa yatırarak oturmaları sünnettir.

12. Selam verirken önce sağa sonra sol tarafa selam vermek.

13. Tekbir için eller kaldırılırken ellerin parmaklarını hafifce açık tutmak.

14. Rüku halinde erkeklerin ellerinin parmaklarını açık olacak şekilde elleriyle dizlerini tutmaları (kadınlar bu halde parmaklarını açık tutmazlar)

15. Rükuda erkeklerin dizlerini dik, kadınların hafif bükük tutmaları sünnettir. Bu halde erkeklerin sırtları düz kadınların ki ise yukarıya doğru meyilli bulunur.

16. Secdeye varırken önce dizleri sonra elleri sonra yüzü koymak. Kalkarken önce elleri dizlerin üzerine koyduktan sonra dizleri yerden kaldırmak sünnettir.

17. Tahiyyata oturuşlarda ve iki secde arasında ellerin kıbleye yönelik olarak uylukların üzerine konup dizlerin tutulması.

18. Namazların sonunda selam verirken önce sağ tarafa, sonra sol tarafa selam vermek.

19. Tahiyyatda sol ayakları yatırarak üzerine oturmalı sağ ayak-ları güç yettiğince kıbleye doğru dikmelidir. Kadınlarda ise sol ayak-larını sağ taraflarına yatık bulundurarak yere oturmaları sünnettir.

20. Sütre dikmek: Sahra ve benzeri açık yerlerde namaz kılan kimse önünden başkasının geçmesi muhtemelse karşısına en az bir arşın boyunda bir deynek diker deyneği dikemiyorsa yanı üzere uzatır bir arşın boyundaki sandalye veya ona benzer şeylerde sütre vazifesi görür.

21. Tekbir esnasında başını aşağı indirmemek,

22. İmam için tekbiri, “Semiallahu”yu ve selamı cemaat işitecek kadar sesli söylemek cemaat ve yalnız kılan için kendi işitecek kadar söylemek.

Namazın mekruhları:

Yukarıda namazın vaciblerini, sünnetlerini saydık. Vaciblerinden birini bilerek yapmamak tahrimen mekruhtur, yani harama yakın bir mekruhtur. Müekked bir sünneti terk etmek bir vacibi terk etmek derecesine yakın kerahat taşır. Müekked olmayan sünnet veyahut müstehaplardan birini yapmamak da mekruh ise de, harama yakın olmayan mekruhtur. Namazın mekruhları da hülasatan şunlardır;

1) Namazda beden ve elbisesiyle oynamak veyahut rüzgârlan-mak,

2) Parmak çıtlatmak,

3) Zihnini, hatırını meşgul edecek bir halde namaza durmak, (Mesela: Abdesti sıkışık iken namaza durmak; ortaya çok sevdiği bir yemek sofrası ha­zırlanmış iken namaza durmak. Çünkü namazda iken zihni daima bunlarla meşguldur.)

4) Kılıksız, kıyafetsiz bir halde, başkasının yanına çıkamayacağı bir kıya­fetle namaza durmak.

5) Namazda parmaklarını birbirine geçirmek.

6) Namazda elini böğrüne koymak.

7) Kolu sıvanmış olduğu halde namaza durmak. (kadın, kolu sıvalı nama­za durursa namazı sahih olmayıp fasid olur.),        

10) Özrü yok iken namazda bağdaş kurmak veya çömelmek.

11) Ayaklarını ikisini bir dikip öyle oturmak, erkekler ağız ve burunlarını örtmek.

12) Secdeye varırken esvabını, elbisesini önünden veya arkadan kaldırmak,

13) Paltosunu veyahut ceketini sırtına giymeyerek içine bürünüp durmak,

14) Kıraati, rüku'da tamamlamak, yani kıraati bitirmeden rüku'a eğilmek,

15) İkinci rek'atta: İlk rek'atta okuduğu surenin veyahut ayetin üstündeki sure ve ayeti okumak. (Bir rek'atın içinde olursa da böyledir. Mesela: Birinci rek'atta Fatiha'dan sonra iki sure okumak ister ve evvela "Li ilafi', suresini, okuduktan sonra da "Elemtere" suresini okursa, namaz mekruhtur; yahut birinci rek'at­ta Fatiha'dan sonra "Li ilaifi', suresini okuyup o rek'atı kıldıktan sonra ikinci rek'atta Fatiha'dan sonra" Elemtere" suresini okursa yine mekruhtur. Okurken ister sure olsun, ister ayet olsun yukarıdan aşağıya sıra tertibi ile okumak lazımdır.)

16) İki rek'atta okuduğu iki sure
arasını bir sure ile ayırmak (Mesela: Bi­rinci rek'atta Fatiha'dan sonra "Elemtere" suresini; ikinci rek'atta "Eraeytellezi" su­resini okumak gibi. Şayet iki sure atlarsa mekruh olmaz.

17) Bile bile ayet atlamak.

18) Kıyamda sağ eli sol eli üstüne, rüku'da ellerini dizi üstüne, otururken de uylukları üstüne koymamak.

19) Namazda gözlerini yummak.

20) Gözlerini yukarıya dikmek.

21) Yol üzerinde, mezar üstünde, hamam içinde, gübrelikte, pis-liğe yakın bir yerde, sahibinin gönlü, rızası olmayan bir yerde namaz kılmak.

22) Canlı bir şeyin sureti üzerine secde etmek. Ağaç vesaire gibi cansız suretler hariçtir.

23) Camide ön safta açık bir yer var iken arkaya namaza durmak.

24) Namaz kılacağı yerde Kıble tarafında, yan taraflarında canlı sureti, canlı resmi bulunmak. (Yerdeki suret, ayakta duran insanın göremeyeceği kadar küçük ise mekruh olmaz.)

25) Kor halindeki ateşe karşı namaz kılmak. (Önünde mum, kandil, lam­ba bulunmasında kerahet yoktur.)

26) Namazda iken kaşınmak, terini silmek. (Eğer kaşınmadığı ve terini sil­mediği vakit kendisine zahmet verecek ve zihnini meşgul edecek olursa o zaman mekruh olmaz.)

27) Önünden insan geçmesi ümit edilen bir yerde namaz kılar-ken önüne bir sütre koymamak. (Sütre, hiç olmazsa bir arşın uzun-luğunda bir ağaç veya başka bir şeydir. Önünden insan gelip geçe-bileceği zannedilen bir yerde nama­za durmuş olan bir insanın, secde edeceği yerin biraz ilerisine bir şey dikmesi la­zımdır. Dikmemek mek-ruhtur. Böyle bir yerde cemaatle namaz kılınacağı zaman imamın önüne sütre dikmek kafidir.)

28) Namazda iken etrafa bakınmak. (Bakarken göğsünü kıble-den çevirirse namazı bozulur.)

29) Namazda bir şeye dayanmak.

30) Namazda insan yüzüne karşı durmak. İnsan arkasını dön-müş ise mekruh değildir.

Namaz kıldıran imam arkasındaki birinci saftaki cemaat adam-larından aynen hocanın arkasında duran adam namaz kılıyor ise namazı bitirmemiş ise hoca arkaya dönmesin çünkü hemen birinci saftaki adam kıyamda veyahut tahiyyatta namazda iken hoca hemen dönerse o adam hocanın tam yüzüne gelirse bu da münasip değil. Ama birinci safın arkasındakiler namazda olurlar ise ön saftaki hocanın arkasındaki gibi olmaz. O zaman hoca yüzünü cemaata dönebilir.

Hoca kıbleden aynı kendinin arkasındaki adam namazı bitir-memiş ise hoca kıbleden dönmek isterse tamamen cephesini yüzünü arkadaki namaz kılana dönmesin. Kıbleden az bir miktarda yüze karşı gelmeyecek şekilde dönebilir. Hatta Hz. Ömer radıyallahu anh bir adamın başka bir adamın yüzüne karşı namaz kılarken gördüğünde ikisini de kamçıyla döverek öyle yapmaktan men etmiştir. [1]

Namazda cemaatin imamdan evvel rüku ve secdeye varması, imamdan evvel rüku ve secdeden kalkması mekruhtur. İmamı takip etmek lazımdır.

Mümkün oldukca ayaklarını çorap ile kılmak müstehabtır. Fakat dağda, bayırda imkanı olmayanlar veya fakir çorabı hiç olmayanlarda olabilir. Onlar da zaruriyet karşısnda çorapsız da kılabilir.[2]

Cemaat çok olup da cemaatle namaz kılınacağı zaman safların tertibine son derece dikkat olunmak lazımdır. Buna en ziyade imam dikkat edecektir. Safların tertibi şu suretle olacaktır: Evvela erkekler, sonra erkek çocuklar, daha sonra kadınlar.

Bir kimse yalnız yabancı olan tek kadına namaz kıldıramaz. Birden fazla olursa kıldırabilir. Kadınların safıyla erkeklerin safı arasın-da iki saf miktarı mesafe olması lazımdır. Yabancı olmayıp hanımı veya annesi veya çocuklar gibi olursa kıldırabilir.

İmamdan başka bir tek erkek olursa, imamın sağına ve birkaç parmak ge­risine durur. Soluna ve arkasına durmak mekruhtur. Cema-at, bir kadın, bir er­kek olursa, erkek imamın sağına, kadın iki saf miktarı arkasına durur. Bu konuda Buharinin Enes Bin Malik’ten riva-yet ettiği bir hadisi şeriften “Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem bana anneme yahut teyzeme namaz kıldırıp beni sağına kadını arkasına aldı.” Mealinde getirdiği hadis ile sabit olmuştur.[3]

Birden ziyade erkek olur­sa imamın arkasına dururlar. Cemaatin tertibi bu suretle olması lazım geldiği gibi safları düzgün, bir çırpıda olmasına ve bir safta bulunanların sık ve birbirlerine iyice yakın durma­larına dikkat edilmek lazımdır,

Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem safların düzgün ve sık olmasına dikkat hususunda çok sıkı emirler vermiştir. Saflarınızı güzel, düzgün yapınız, omuzlarınızı bir hizada tutunuz, aranızda açıklık bırakmayınız, açık yer görün­ce yavaşçacık, oradaki kardeşlerinizin omuzlarını sığayarak safa sokulun," bu­yurmuştur. Binaenaleyh, ima-mın bu ciheti daima cemaate hatırlatması, namaza dururken; safları düzeltin, demesi lazımdır. Araya girmek için yanımıza gelen din kardeşimize hemen yer açmak ve ona mani olmamak da bir veci-bedir. Na­mazda iken aramıza girmek isteyen bir adama yavaşçacık yer açmak namazı ifsad etmez. Saf meselesi o kadar mühimdir ki, ikinci safta açık yer bulamayıp da birinci safta açık gören bir adam o açığı kapatmak üzere ikinci safı, saftakileri in­citmemek üzere yarıp geçebilir. Bundan dolayı bir günah da yoktur.

Namazda, özür bulunmaksızın bağdaş kurmak da mekruhtur. Çün­kü, namazda özürsüz olarak bağdaş kurmak edebe aykırıdır. Ama, namaz dışında caizdir.

Namazda elbiseyi toplamak, yani secdeye giderken elbiseyi kaldır­mak mekruhtur. Çünkü, bu kaldırışta bir nevi büyüklenme var-dır. Halbuki namazda tevazu lazımdır.

Namaz kılan kimsenin elbisesini başı üzerine veya omuzları üzerine koyduktan sonra, iki ucunu salıvermesi mekruhtur.

Hulasa'da; “Elbiseyi omuzlar üzerine koyup, ellerini elbisenin kol­larına sokmamak mekruhtur.” denilmiştir.

Namazda esnemek mekruhtur. Esneme geldiği zaman Peygam-berimiz sallallahu aleyhi ve sellem’i kalbine getirse esneme gider. Kendini tutamazsa hiçbir imkanını bulamazsa sağ elinin dışını ağzına koymak lazımdır. Çünkü, Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem bir hadisi şerifte;

“Şüphesiz ki Allahu Teala aksırmayı sever, esnemeyi sevmez. Bi­riniz esnediği zaman gücünün yettiği kadar onu gidermeye çalışsın.” buyurmuşlardır.

Namazda geğirmek de mekruhtur. Ancak zaruri haller müstes-nadır. Namazda gözleri yummak mekruhtur. Görünülmesi caiz olma-yan bir şeyi görmemek için veya hatırı toplayıp Allahu Teala (c.c.)'ya tam huşu ve hudu ile yönelmek için gözleri yummak mekruh değildir. Gözleri yummayı da adet yapmamalıdır.

Erkeklerin uzatmış oldukları saçlarını tepelerine toplayıp bir iple veya kurdele ile bağlamaları mekruhtur.

Baş açık olarak namaz kılmak da mekruhtur. Çünkü, baş açık ola­rak namaz kılmak namaza ehemmiyet vermediğini gösterir.

 


[1] Mevkufat

[2] El Hac Muhammed Emin Efendi, Necâtü-l-Mü’minin. s.40 (Osmanlıca Baskısı) Tarıkatı Mu-hammediye şerhinden

[3] Bidâyet-ül müctehid nihâyet-ül muktesid ve İbni Abidin

<<< Önceki Kayıt - Sonraki Kayıt >>>